Σύλλογος Συνεπιμέλεια: Ζητάμε παρέμβαση από την Ε.Ε. για τις αλλαγές στο οικογενειακό δίκαιο

Την παρέμβαση του Επιτρόπου Δικαιοσύνης της Ευρωπαϊκής Ένωσης,  Ντιντιέ Ρεντέρς, για το ζήτημα της επικείμενης αλλαγής του εφαρμοζόμενου οικογενειακού δικαίου στην Ελλάδα, ζητεί το Ελληνικό Συμβούλιο Κοινής Ανατροφής – Σύλλογος «Συνεπιμέλεια».

Με κατεπείγουσα επιστολή του προς τον Επίτροπο της ΕΕ, που εδρεύει στις Βρυξέλλες, ο εν λόγω φορέας, ο οποίος αποτελεί το ελληνικό τμήμα του διεθνούς επιστημονικού οργανισμού με την επωνυμία «International Council of Shared Parenting» (ICSP), ζητεί από τον κ. Ρεντέρς να λάβει σαφώς θέση και να διατυπώσει τη γνώμη του, ώστε να καταδειχθεί «κατά πόσο η επικείμενη νομοθετική αλλαγή είναι σύμφωνη με τις βασικές αρχές και αξίες της Ένωσης, καθώς και με τις διεθνείς συμβάσεις».

Aναφερόμενο στο σχέδιο νόμου για την αλλαγή βασικών διατάξεων του ισχύοντος οικογενειακού δικαίου, το οποίο η κυβέρνηση κατέθεσε στις 18 Μαρτίου 2021 σε δημόσια διαβούλευση, το Ελληνικό Συμβούλιο Κοινής Ανατροφής – Σύλλογος «Συνεπιμέλεια  σημειώνει ότι «στο όνομα των πολιτικών των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (…) φέρνει τους Έλληνες πολίτες σε χειρότερη θέση από αυτήν όπου βρίσκονται σήμερα».

Όπως τονίζεται στην επιστολή, «αντί να εφαρμοστούν οι καλές πρακτικές που συνιστούν διεθνείς οργανισμοί και εφαρμόζουν όλες οι χώρες, νομοθετείται μια νομολογία δεκαετιών, που θέλει την ανατροφή του παιδιού από ένα γονέα, που θα λέγεται “αυτός που συνήθως το παιδί διαμένει”, αντί γονέας με επιμέλεια, όπως σήμερα λέγεται».

Μάλιστα, το Ελληνικό Συμβούλιο Κοινής Ανατροφής – Σύλλογος «Συνεπιμέλεια» υπογραμμίζει ότι η τρέχουσα κατάσταση «θυμίζει τις πρακτικές που οδήγησαν την Ελλάδα στην είσοδό της στη ζώνη του ευρώ», καθώς, όπως εξηγεί, «αντί (η χώρα μας) να συμμορφωθεί με τα ευρωπαϊκά στάνταρ, νομιμοποιούνται αποκλίνουσες εσωτερικές πρακτικές, δημιουργούνται ψευδείς εντυπώσεις, χορηγούνται ψευδή στοιχεία. Μόνο που το τίμημα στην περίπτωση αυτή είναι η παραβίαση των δικαιωμάτων του ανθρώπου γονέων και κυρίως του παιδιού».

Το Ελληνικό Συμβούλιο Κοινής Ανατροφής – Σύλλογος «Συνεπιμέλεια» ασκεί δριμεία κριτική σε βάρος του περιεχομένου του ανακοινωθέντος σχεδίου νόμου, εστιάζοντας την προσοχή του στα ακόλουθα σημεία:

  • Αντί να εξασφαλιστεί ότι το παιδί θα ανατρέφεται και από τους δύο γονείς στην περίπτωση διαζυγίου, διατηρείται η επιμέλεια κοινή στους γονείς, αλλά η φροντίδα του προσώπου υποχρεωτικά ex lege, πάντα, ασκείται από το «γονέα με τον οποίο το τέκνο διαμένει».
  • Καταργείται η συναινετική, με σύμφωνο κοινής επιμέλειας, εναλλασσόμενη κατοικία του τέκνου, αφού απαιτεί το νομοσχέδιο να οριστεί «γονέας με τον οποίο το παιδί διαμένει».
  • Αντί να εξομοιώνονται όλα τα παιδιά που γεννήθηκαν εκτός γάμου και αναγνωρίστηκαν, για τα παιδιά που π.χ. ο πατέρας ζήτησε να γίνουν εξετάσεις DNA, συνεχίζει μόνον η μητέρα τους να τα ανατρέφει.
  • Αντί ως τόπος κατοικίας του παιδιού να είναι ο τόπος της τελευταίας κοινής κατοικίας των γονέων, ο «γονέας με τον οποίο το παιδί διαμένει» μόνος καθορίζει τον τόπο κατοικίας του παιδιού και μόνο για τη μεταβολή του, αφότου ο ένας τον καθορίσει, χρειάζεται η συμφωνία και των δύο γονέων.
  • Αντί για ανατροφή και από τους δύο γονείς, προβλέπεται η επικοινωνία με τον δευτερεύοντα γονέα.
  • Αντί να έχουν ίσες διανυκτερεύσεις με ελάχιστο το 35% με κάθε γονέα, προβλέπεται κατά τεκμήριο το 1/3 του συνολικού χρόνου επικοινωνίας με τον ένα γονέα. Πρακτικά αυτό σημαίνει τρεις ώρες Τρίτη και Πέμπτη απόγευμα, δύο Σάββατα βράδυ την εβδομάδα, πέντε μέρες τις διακοπές των Χριστουγέννων και του Πάσχα και δέκα μέρες το καλοκαίρι.
  • Χωρίς να προβλέπονται μηχανισμοί, όπως η εξίσου απονομή χρόνου από τη Δικαιοσύνη, τα parenting plans, οι πίνακες διατροφής τέκνων και η φιλική Δικαιοσύνη, προβλέπεται υποχρεωτική διαμεσολάβηση, που μπορεί να τη διατάξει το δικαστήριο στη μέση μιας δίκης, αυξάνοντας το κόστος και το χρόνο.

Και η επιστολή προς τον Επίτροπο Δικαιοσύνης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Ντιντιέ Ρεντέρς, από τον οποίο ζητείται να παρέμβει και να λάβει θέση, καταλήγει με την επισήμανση ότι «οι διεθνείς συμβάσεις συνάπτονται, για να εφαρμοστούν πραγματικά και όχι προσχηματικά».

Σημειώνεται ότι η επιστολή προς τον κ. Ρεντέρς κοινοποιείται σε τρεις γλώσσες, ήτοι στα ελληνικά, στα αγγλικά και στα γαλλικά, ενώ παράλληλα κοινοποιείται προς αυτόν και το κείμενο του νομοσχεδίου, μεταφρασμένο στα αγγλικά, με την επισήμανση των επίμαχων σημείων.


Τα κορίτσια γιατροί, τα αγόρια μηχανικοί

Στο άκουσμα της ερώτησης “τι θέλεις να γίνεις όταν μεγαλώσεις” ξέρεις πως η σωστή απάντηση είναι “χαρούμενος” αλλά όταν το ερώτημα διατυπώνεται στο στενό πεδίο της καριέρας, η απάντηση θα είναι αναλόγως πεζή.


Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ που ανέλυσε έρευνες του οργανισμού PISA -στις οποίες είχε συμπεριληφθεί και η Ελλάδα- στην κορυφή των επαγγελματικών προτιμήσεων των κοριτσιών το 2018 στεκόταν η ιατρική και ακολουθούσε η διδασκαλία. Τα δύο επαγγέλματα άλλαξαν θέση στην κατάταξη σχετικά με τις αντίστοιχες έρευνες του 2000, ενώ μεγάλη πρόοδο στο διάστημα αυτό εμφάνισε το επάγγελμα του διευθυντικού στελέχους που από έκτο στην προτίμηση των κοριτσιών το 2000 βρέθηκε στις αντίστοιχες μελέτες του 2018 στην τρίτη θέση.


Τα 10 επαγγέλματα στην κορυφή των προτιμήσεων των κοριτσιών


2000 % 2018 %
1 Δασκάλες 11,1 Γιατροί 15,6
2 Γιατροί 11 Δασκάλες 9,4
3 Δικηγόροι 6,2 Διευθυντικά στελέχη 5
4 Διευθυντικά στελέχη 3,9 Αστυνομικοί 4,6
5 Αθλήτριες 3,2 Δικηγόροι 4,5
6 Επαγγελματίες πληροφορικής 3 Μηχανικοί 3,7
7 Νοσηλεύτριες 2,9 Νοσηλεύτριες 3
8 Μηχανικοί 2,6 Αθλήτριες 2,8
9 Κομμώτριες 2,6 Μηχανικοί οχημάτων 2,3
10 Μηχανικοί οχημάτων 2,5 Σχεδιάστριες 2,1


Τα αγόρια το 2000 ήθελαν να γίνουν διευθυντές σε ποσοστό 6,8%, φέρνοντας το συγκεκριμένο επάγγελμα στην κορυφή των δικών τους προτιμήσεων, ενώ στη δεύτερη θέση ήταν, τότε, η καριέρα στην πληροφορική. Το 2018 στην πρώτη θέση βρίσκονται οι μηχανικοί και ακολουθούν τα διευθυντικά στελέχη, ενώ η καριέρα στην πληροφορική γλίστρησε στην 5η θέση.


Τα 10 επαγγέλματα στην κορυφή των προτιμήσεων των αγοριών


2000 % 2018 %
1 Διευθυντικά στελέχη 6,8 Μηχανικοί 7,7
2 Επαγγελματίες πληροφορικής 6,1 Διευθυντικά στελέχη 6,7
3 Μηχανικοί 4,9 Γιατροί 6
4 Γιατροί 4,5 Επαγγελματίες πληροφορικής 5,5
5 Αθλητές 4 Αθλητές 4,9
6 Δάσκαλοι 3,9 Δάσκαλοι 4,6
7 Δικηγόροι 2,7 Αστυνομικοί 4
8 Μηχανικοί οχημάτων 1,9 Μηχανικοί οχημάτων 2,8
9 Αρχιτέκτονες 1,9 Δικηγόροι 2,4
10 Αστυνομικοί 1,9 Αρχιτέκτονες 2,2


Φαίνεται λοιπόν πως αγόρια και κορίτσια εμφανίζονται να προτιμούν παραδοσιακά επαγγέλματα, κάποια από τα οποία απειλούνται από τον αυτοματισμό, το machine learning και την τεχνητή νοημοσύνη. Πράγμα που με τη σειρά του προκαλεί αρκετά ερωτήματα όχι μόνο για την ελληνική εκπαίδευση αλλά και για το πώς λειτουργούν τα εκπαιδευτικά συστήματα στις άλλες χώρες που παρακολουθεί η έρευνα του PISA.


Δικαίωμα στην αποτυχία

Όσο περισσότερο διαβάζεις για κάτι και προφανώς αυτό ισχύει και για την ανατροφή των παιδιών, τόσο βεβαιώνεσαι πως θα κάπου θα κάνεις χοντρό λάθος.


Αν λοιπόν θέλεις να είσαι ένας μπαμπάς που στέκεται κοντά στα παιδιά του είναι αναμενόμενο -με όσα έχεις ήδη διαβάσει κάπου στο Internet- πως τα ενθαρρύνεις και τα προτρέπεις, τα επιβραβεύεις και τα συμβουλεύεις.


Ναι αλλά για πόσο; Αν επιδοκιμάζεις το πιτσιρίκι για μία επιτυχία του, μήπως εκείνο σκέφτεται πώς στην περίπτωση του λάθους δεν θα έχει τη στήριξή σου; Αν θεωρείς πως το λάθος είναι… λάθος και πως η αποτυχία είναι ακόμα και ντροπή (σκέψου έναν χαμηλό βαθμό σε κάποιο διαγώνισμα) πώς μπορεί να αντιδράσει το παιδί; Μία έρευνα του 2016 στις ΗΠΑ έδειξε πως τα παιδιά των γονιών που αντιμετωπίζουν την αποτυχία με αρνητικό τρόπο μπορεί να απογοητευτούν από τα λάθη τους. Ακόμα και η προσπάθεια να παρηγορήσεις το παιδί λέγοντάς του για παράδειγμα πως "δεν είναι όλοι γεννημένοι για τη ζωγραφική" μπορεί να του κόψει τα φτερά. Άρα πώς ενθαρρύνεις χωρίς έστω και ασυνείδητα να σπέρνεις τους σπόρους της αμφιβολίας;


Μία καλή λύση είναι να μην εμφανίζεται ως ο αλάθητος. Να μιλάς δηλαδή για τα στραβά και τα δύσκολα της καθημερινότητας, για κάθε μικρό (ή και μεγαλύτερο) φιάσκο που προκάλεσες ή έγινες μάρτυρας. Το να εξηγείς πώς διόρθωσες ένα λάθος είναι σημαντικό, λέει η δρ. Κάιλα Χάιμοβιτς στους New York Times. Η ίδια προσθέτει πως ένα ακόμα σημαντικό σημείο είναι να εστιάζεις στη διαδικασία και όχι πάντοτε στο αποτέλεσμα.


Τα παιδιά δεν είναι τόσο αφελή ώστε να δέχονται τον έπαινο για κάτι που δεν κόπιασαν. Αργά ή γρήγορα θα γυρίσουν λέγοντάς σου "σιγά το πράγμα βρε μπαμπά" (ναι, θα το πουν), οπότε είναι καλύτερο να ανοίξεις έναν διάλογο για το πώς προσέγγισε μία άσκηση ή τι σκέφτηκε για να φτιάξει μία ζωγραφιά.